Soğuk hava deposu kalite kontrol kontrol güvence denetimi listesi, deponuzun yapısına, tasarımına ve tesislerine verilen kusurları ve hasarları tespit etmek için kullanılır. Bu kontrol listesi gıda saklama tesisleri ve uygulamaları, sıcaklık izleme, haşere kontrolü, yiyecek dağıtımı ve nakliyesini kapsar. Denetimlerinizi planlayıp düzenli bir şekilde uygulamalısınız.

1. Dış sahalar

• Uzun otlar, çöp yığınları, çöp vb. gibi kemirgen zararlarının barınabileceği gibi ortamlar mevcut mu?
• Atık bertarafı böceklerin, kemirgenlerin ve kuşların çekiciliğini en aza indirmek için yeterli midir?
• Aşırı çöp ve hurda birikimi var mı?
• Kemirgen aktivitesi olduğuna dair herhangi bir kanıt var mı?
• Yuva alanı varlığı düzgün bir şekilde kontrol ediliyor mu?
• Saçaklarda ya da çatılarda kuş yuvalanmasına dair herhangi bir kanıt var mı?
• Dış drenaj tatmin edici mi?
• Yüklenen veya boşaltılan ürünün kirlenmesine katkıda bulunabilecek başka koşullar var mı?

2. Depolama alanları

• İnceleme ve haşere kontrolüne izin vermek için ürün duvarlardan uzakta depolanıyor mu?
• Zeminler ve duvarlar temizlenebilir mi ve iyi durumda mı?
• Ürün paletler üzerinde ve yerde uygun şekilde saklanıyor mu?
• Aydınlatma, deponun tamamını eksiksiz incelemeye izin vermek için yeterli mi?
• Dökülen mal olduğuna dair herhangi bir kanıt var mı?
• Zeminler ve zemin duvarı bağlantıları temiz mi?
• Depolanan malların böcek, kemirgen, damlayan su vb. ile kirlendiğine dair bir kanıt var mı?
• Herhangi bir böcek, kemirgen ya da diğer haşaratlara ilişkin bir kanıt var mı?
• Gıdaların kirlenmesini önlemek için kimyasallar veya diğer gıda dışı ürünler ayrı ayrı depolanıyor mu?
• Depolama alanlarında herhangi bir küf veya sakıncalı koku olduğuna dair bir kanıt var mı?
• Çöp atma işlemi yeterli mi?
• Zeminler palet kaldırıldıkça temizleniyor mu?
• Açıkta kalan yiyecek depolama alanlarındaki ışıklar güvenlik kalkanlarıyla korunuyor mu?

3. Lavabo ve soyunma tesisleri

• Duşlar ve soyunma odaları uygun şekilde temizleniyor mu?
• Çamaşır odası tesisleri iyi durumda mı?
• Sıcak su, sabun ve temiz havlular var mı?
• Kişisel temizlik bildirgeleri uygun yerlere yerleştirilmiş mi?
• Lavabo ve soyunma tesislerinden, doğrudan yiyecek depolama alanlarına açılan kapılar var mı?
• Herhangi bir böcek veya kemirgen aktivitesi kanıtı var mı?

4. Yemekhane

• Yemekhane uygun şekilde temizlenmiş mi?
• Yemekhane gıda saklama alanlarından ayrılmış mı?
• Uygun çöp kutuları mevcut mu?
• Herhangi bir böcek veya kemirgen aktivitesi kanıtı var mı?

5. Ofis alanları

• Ofis alanları uygun şekilde temizleniyor mu ve korunuyor mu?
• Herhangi bir böcek veya kemirgen aktivitesi kanıtı var mı?

6. Çalışan uygulamaları

• Depo alanlarında sigara veya tütün çiğneme olduğuna dair herhangi bir kanıt var mı?
• Ürünün zarar görmesine veya bozulmasına neden olabilecek dikkatsiz çalışan uygulamalarına dair herhangi bir kanıt var mı?
• Çalışanlar yalnızca belirlenen alanlarda mu yer ve içerler?
• Çalışanlar çöpleri doğru şekilde imha ediyor mu?
• Çalışanların teması ile taşınan gıda ürünleri taşınırken çalışanlar dikkat ediyor mu?
• Çalışanlar tarafından gıdanın potansiyel olarak kirlendiğine dair başka bir kanıt var mı?

7. Kargo

• Yüklemeden önce gerektiğinde demir yolu araçları ve nakliye araçları denetlenir, temizlenir ve tamir edilir mi veya reddedilir mi?
• Ürüne zarar vermemek için kamyonlar ve araçlar dikkatlice yüklenir ve boşaltılır mı?
• Yükleme boşaltma öncesinde kontaminasyonu önlemek için yükleme alanları düzgün şekilde korunuyor mu?
• Boşalmadan önce gelen ürün gönderileri kirlenme açısından denetleniyor mu?
• Kirlenmiş gönderiler düzgün bir şekilde kullanılıyor mu veya reddedildi mi?
• Yükleme veya boşaltma işlemlerinde ürünün kirlendiğine veya olası kirlenme yollarına dair herhangi bir kanıt var mı?
• Dondurulmuş ve soğutulmuş ürünler erimeyi veya ısınmayı önleyecek şekilde kullanılır mı?

8. Depolama

• Depolama sıcaklıkları yeterli mi?
• Depolama sıcaklıklarını kaydetmek için kayıt termometreleri kullanılıyor mu? Doğruluk kontrolü yapıldı mı?
• Geçerli stok rotasyonu için geçerli bir sistem var mı?
• Yiyecek ürünleri soğuk hava depolarının buzunun çözülmesi sırasında uygun şekilde korunuyor mu?

9. Hasar görmüş ürünlerin taşınması

• Hasar görmüş ürünler bozulmayı önlemek için doğru şekilde kullanılıyor mu?
• Zarar görmüş ürünleri elden çıkarmak için özel bir alan var mı?
• Bu alan böcekler veya kemirgenler tarafından kirlenmeyi önlemek için uygun bir şekilde korunuyor mu?

10. Temizleme işlemleri

• Bir temizleme programı ve zamanlaması mevcut mu?
• Ürünün toz, kir, kimyasal madde vb. ile kirlenmesini önlemek için temizlik işlemleri gerçekleştiriliyor mu?
• Temizlik için ekipman yeterli mi?
• Uygun temizlik malzemeleri kullanılıyor mu?
• Ürünün kirlenmesini önlemek için paletler temizlik açısından denetlenir mi?
• Malzeme taşıma ekipmanının temizlenmesi, günlük bakım prosedürünün bir parçası mı?

11. Haşere kontrolü

• Soğuk hava deposu, bir haşere imha edici şirket tarafından servis ediliyor mu?
• Soğuk hava deposu ne sıklıkla bir haşere imha edici şirket tarafından servis ediliyor?
• Zararlılarla mücadelede kullanılan kimyasalların listesi tesiste ve dosyada mevcut mu?
• Uygun kimyasallar kullanılıyor mu? Hangi malzemeler kullanılıyor?
• İmha edici her ziyaretten sonra bir rapor formu hazırlar mı?
• Depo ve dış alanlar, kemirgenlerin uygun şekilde kontrol edilmesi için tuzaklar ve yem kutuları ile yeterince korunuyor mu?
• Depo personeli tarafından herhangi bir haşere kontrol çalışması yapılmış mı?
• Kemirgen provası yeterli midir?
• Haşere kontrolü yeterli mi?
• Zararlı hayvan kontrol kimyasalları doğru şekilde saklanmış mı?
• Kemirgen yem istasyonu haritası mevcut mu?

The post Soğuk Hava Depoları Kalite Güvencesi Denetimi first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.

Yurdumuzdaki soğuk depolarda belli başlı bir iki meyvenin depolandığı, diğerlerinin ise taze olarak yalnız yetiştirildikleri sürelerde tüketildikleri gözlenmiştir. Ülkemizde önem sırasına göre bazı meyve türlerinin depolama koşulları belirtilmiştir:

Elma

Soğuk depolarda en çok muhafaza edilen meyvelerin başında elma gelmektedir. Genel olarak 15 Haziran’dan başlayarak Aralık ayı sonuna kadar hasat edilebilmesine karşın, çeşitlerine göre farklı hasat tarihleri de vardır. Elmaların uzun süre soğukta muhafazası için hasattan hemen sonra çabuk soğutulmaları zorunluluğu bulunmasına karşın ani ısı değişimine duyarlı çeşitlerin hassasiyetleri de göz önüne alınarak depolama ısısına yavaş yavaş ulaştırılmalıdırlar. Elmalar için optimal ısı derecesi 2°C, 4°C arasındadır. Uygun bağıl nem ise %85 – 90 arasında olmalıdır. Bu koşullarda ortalama muhafaza süresi 3-6 aydır.

Üzüm

Soğuk depolarda muhafaza edilen ürünler içinde elmadan sonra en önemli sırayı üzüm almaktadır. Üzüm, genel olarak 15 Haziran’dan başlayarak Aralık ayının son haftasına kadar hasat edilmektedir. Üzüm, diğer birçok meyve türlerinin aksine hasat edildikten sonra olgunlaşmaya devam edemediğinden görünüş ve duyusal özellikler bakımından tam yeme oluşumuna erişince kesim yoluyla hasat edilmek zorundadır. Hasat edilen üzümler muhafaza edilmek üzere kısa süre içinde ön soğutmaya tabi tutulmalıdır. Depo ısısı -1°C, 0°C, bağıl nem oranı da %90-95 olmalıdır. Su kaybı fazla olduğu için nem oranı yüksek tutulmalıdır. Bu koşullar sağlandığında üzümün depolama süresi 3-6 aydır.

Armut

Hasat sonrası fizyolojik değişim çok çabuk olduğu için kısa sürede toplanmalıdır. Ağaçta olgunlaşma fazla beklendiği takdirde depolama ömrü azalır. Armutların en iyi biçimde depolanabilmesi için ön soğutma yapılmalı, -1°C ile -2°C arasında %90-93 nemde depolanmalıdır. Bu koşullar sağlandığında 1-6 ay muhafaza edilebilir.

Portakal

Portakal çeşidine bağlı olmak üzere 4°C -10°C ısı ve %75-90 nem içeren bir ortamda 1-4 ay süresince muhafaza edilebilir.

Limon

Ağaç olumu sırasında hasat edilen limonda depolama süresi uzamaktadır. Yeşil limonlar 10°C ile 14°C sıcaklık ve % 85-90 nem içeren ortamlarda 1-5 ay, sarı olanlar da 00 ile 5°C ‘de 2-4 hafta muhafaza edilebilmektedir.

Mandalina

Ülkemizde üretilen mandalinaların soğuk depolarda muhafazası henüz yapılmamaktadır. Mandalina -2°C ile 2°C ‘de donmakta olup %75-80 nemde 5°C ile 10°C sıcaklıkta 1-1,5 ay müddetle saklanabilir.

Altıntop (Grapefruit)

Ortalama 10°C ile 15°C arasında, % 85-90 nemde 1-2 ay süre ile depolanabilmektedir. Başarılı bir muhafaza için meyvenin sağlıklı olması gerekir. Ayrıca çok olgun ve etilenle sarartılmış meyveler depolanmamalıdır.

Şeftali

Çok erken toplanmış şeftalide kepeklenme görülür. İyi renk almamış olanlar 1,5 gün süre ile 21 – 24°C ‘de renklenir,-0,5°C ile 0,5°C arasında %90 nemde 2-4 hafta depolanabilir.

Çilek

Muhafaza ve taşıma olanağı sınırlıdır. 0°C ‘de 7 gün depolanabilir. Çilekte optimal muhafaza derecesi 0°C ile 2°C’dir.

Kayısı

-2°C ‘de donduğu için 0°C – 4°C arasında %75-85 nem ortamında 2-8 hafta depolanabilir. Kayısı, soğuk muhafaza için yeterli derecede sertken toplanmalıdır.

Kavun-Karpuz

Karpuz 4°C‘de, kavun ise düşük sıcaklığa hassas olduğundan 5–10°C’de depolanır.

Muz

Sarartılmış muzlar için en uygun depolama ısısı 13 – 16°C, yeşil olanlar için 11 – 14°C ‘dir. Bağıl nem yeşilde %90-95, sarılarda ise %85-90 olmalıdır.

The post Meyvelerin Soğuk Depolarda Muhafaza Koşulları first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.

Giriş

Soğuk zincir yönetimi, (+2°C ile +8°C arasında), ısıya dayanıklı olmayan (aşılar, serumlar, testler vb.) ürünler için, üretildiği zamandan kullanılıncaya kadar, sabit bir sıcaklık sağlamak amacı ile kullanılan tüm araçları içermektedir.

Soğuk zincir asla kırılmamalıdır. Aşılar sıcağa ve aşırı soğuğa duyarlıdır ve her zaman doğru sıcaklıkta tutulmalıdır. Her seviyedeki sağlık çalışanları, aşılar il ve ilçe seviyelerinde aşı depolarında saklanırken veya ilçeye ve köylere taşınırken ve aşılama oturumları veya turları sırasında kullanılırken soğuk zincirin korunmasından genellikle sorumludur. Tabi her geçen gün soğuk zinciri, tedarik zincirinin bir parçası olarak yönetmek, lojistik sorumluluğu haline geliyor.

Lojistik personeli bu malzemeleri hem kullanmak hem de yönetmek için eğitilmelidir. Bu, nakliyeyi, yakıtı, yedek parçaları vb. yönetmek için uygun ve etkin lojistik mekanizmalarına sahip olmayı kapsar. Eğitim olmazsa, program ciddi şekilde tehlikeye ve riske girecektir.

Tanım

Soğuk Zincir: Aşıların aşı nakliyesi, depolanması ve fabrikadan kullanım noktasına dağıtılması sırasında etkinliğini kaybetmemesi için, aşıların doğru sıcaklıkta tutulması adına düzenlenmiş ve kesinlikle periyodik olarak bakımı yapılmış bir buzdolabı, soğuk hava deposu, dondurucu ve soğuk kutular ağı olarak tanımlanabilir.

Mevcut Araçların Değerlendirilmesi

Soğuk zincir yönetiminin iki kategorisi vardır: ekipmanı yönetmek ve insanları yönetmek.

Günümüzdeki mevcut araçların değerlendirilmesi, aşağıdaki sorunları ortaya çıkarabilir:

• Yakıt, yedek parça ve yedek enerji kaynağı bulunmadığından soğuk zincirde sık sık bozulmalar;
• Periyodik bakım ve soğuk zincir rehabilitasyonu için planlama eksikliği;
• Aşı Flakon Monitörünün (VVM) bir yönetim aracı olarak yanlış kullanılması;
• Etkili soğuk zincir sistemine sahip olmayan kuruluşlarda acil durumlar için planlama eksikliği.

Bu problemler rutin aşılama hizmetlerinde iyileşmeyi yavaşlatmakta ve hastalığın ortadan kaldırılması ve ortadan kaldırılması çabalarını engellemektedir. Bu sorunları çözmek için, aşağıdakiler gereklidir:

• Soğuk zincirdeki sorunları ve nedenlerini tanımlamak;
• Bu nedenleri ortadan kaldırmak için belirli eylemlerde bulunmak;
• Aynı veya benzer sorunların tekrarını önlemek için yönetim sistemlerini güçlendirmek.

Lojistik

Hızlı bir lojistik değerlendirme, aşı dağıtım stratejisinin durumu ile birlikte saha düzeyinde malzeme ve aşı yönetimi durumunu belirleyebilir. Bu bilgilere dayanarak ve ülkenin coğrafyasını dikkate alarak, hangi seçeneğin kullanılacağına karar verebilir.

Seçilen bağışıklık kazandırma stratejileri ne olursa olsun, soğuk zincir yapısı iki seçeneğe dayanır: aktif soğuk zincir, ve pasif soğuk zincir.

Soğuk zincir yönetimi ile ilgili lojistik faaliyetlerden bazıları:

• Nakliye / Gümrükleme / Depolama;
• Aşı yönetimi;
• Yalıtımlı nakliye konteynerleri;
• Nakliye / Depolama malzemesi (pasif soğuk zincir paragrafına bakınız).

Aktif Soğuk Zincir (Soğuk üretimi için malzemeler)

Bunlar, su / buz veya kuru buz gibi herhangi bir faz değiştirici malzeme (PCM) kullanmayan aktif termal sistemleri kapsar. Bu sistemler, uygun ürün sıcaklıklarını korumak için termostatik kontrol ile birlikte bir enerji kaynağı ile çalışan mekanik veya elektrik sistemlerini kullanır.

Aktif soğuk zincirde kullanılan ekipman aşağıdaki gibi iki kategoriye ayrılır:

• Sıkıştırmalı buzdolapları / Dondurucular;
• Absorpsiyonlu buzdolapları / Dondurucular.

Sıkıştırma Ekipmanları

Bunlar en yaygın kullanılan modellerdir. Sadece elektrikle çalışırlar (220V / 110V veya bir batarya ile). Bu modeller az enerji kullanır, az bakım gerektirir, hızlı bir şekilde önemli miktarda soğuk üretir ve onarımı kolaydır. İstenilen sıcaklığı ayarlamak için bir termostat ile donatılmıştır. Bazı modellerde günde yalnızca sekiz saat enerji gerekir (“buzlu buzdolapları”).

Güneş modelleri sıkıştırma tipindedir (enerji kaynağı: güneş panelleri, batarya). Pahalıdırlar ve bakımları için uzmanlık bilgisi gerekir.

Not: Bu modeller yalnızca çevreye zararlı olmayan (ozon tabakası) bir HFC 134a soğutucu ile donatılabilir. Bu sadece sıkıştırma modelleri için geçerlidir, çünkü emme modelleri bir su / amonyak / helyum (veya hidrojen *) karışımı ile çalışır.

(*) Hidrojenin patlaması riski nedeniyle yerel olarak satın alınamaz.

Absorpsiyon (Emilim) modelleri

Enerji kaynakları: gazyağı, gaz, elektrik (ısıtma direnci). Daha fazla enerji kullanırlar ve daha fazla bakım gerektirirler. Daha az soğuk üretirler ve yavaşlar. Ancak, elektriğin mevcut olmadığı veya güvenilir olmadığı durumlar için uygundurlar.

Soğutma devresi kapalı olduğundan, gazla doldurulması veya bir sızıntı olması durumunda onarılması mümkün değildir. Ancak, bu modeller çok güvenilirdir.

Aşıları depolamak için kullanılan modeller, özellikle iyi yalıtılmıştır ve bir termostatı olmayan (en iyi bilinen üreticiler Sibir ve Electrolux’tür) gazyağı modeli dışında, sıcaklık dengeleyici bir cihazla donatılmıştır. Genişletilmiş Aşılama Programları için yaygın olarak kullanılırlar.

Evsel emme modelleri genellikle daha az yalıtılmıştır ve aşıları depolamak için, özellikle dış sıcaklık yüksek olduğunda (32 ° C’den yüksek) düşük bir sıcaklığın muhafaza edilmesi bazen zordur.

Yağla çalışan modellerin verimliliği yakıtın kalitesine bağlıdır. Tahliye ve filtreleme genellikle gereklidir. Düşük kaliteli yağlara rağmen çalışma verimliliğini artırmak için bazı brülörleri değiştirmek için bir kit mevcuttur.

Pasif Soğuk Zincir (Nakliye / depolama malzemeleri)

Bunlar, su / buz veya kuru buz gibi genel olarak faz değiştirme malzemelerini (PCM) kullanan pasif termal sistemleri içerir. Bu nakliye sistemleri en temel ve uygun maliyetlileridir. Kullanılan temel sistemlerden bazıları şunlardır:

• İl, ilçe ve bazen bucak düzeyinde dondurucular;
• Buzdolapları ve bazı bölgelerde, il, ilçe ve bucak düzeyleri için yeni su ceketli buzdolapları.

 

Bazı köylerde aşı saklama için buzdolabına erişilememektedir ve bu nedenle kullanımları:

• Aşı taşımak için her seviyede soğuk kutular;
• Aşılama seansı veya turu sırasında aşıları depolamak için aşı taşıyıcıları;
• Aşı taşıyıcısı kullanırken aşıları kapamak için izotermal paketleme / kontrol malzemeleri;
• Aşıları +2°C ile +8°C arasındaki bir sıcaklıkta tutmak için son çare olarak buz paketleri veya buzlar;
• Aşı buzdolabı ve soğuk kutular içindeki sıcaklığı ölçmek için bir termometre;
• Aşı buzdolabının sıcaklığının gün ve saatini gösteren bir çizelge. Tablo, sıcaklığı günde iki kez (sabah ve gece) kaydetmek için kullanılmalıdır.

Yalıtımlı nakliye konteynerleri

Yalıtımlı nakliye konteynerleri, gıdalar, ilaçlar ve kimyasallar gibi sıcaklığa duyarlı ürünleri taşımak için kullanılan bir ambalaj türüdür. Ürün kalitesini veya durumunu korumaya yardımcı olmak için soğuk zincirin bir parçası olarak kullanılırlar.

Yalıtılmış bir nakliye konteyneri şunlardan oluşturulabilir:

• “Termos” şişesine benzer bir vakum şişesi;
• Fabrikasyon termal battaniyeler veya astarlar;
• Bir soğutucuya benzer kalıplanmış genleşmiş polistiren köpük;
• Poliüretan, vb. gibi diğer kalıplanmış köpükler;
• Köpüklü plastik levhalar;
• Yansıtıcı malzemeler;
• Hava kabarcıklı veya diğer gaz dolgulu paneller;
• Diğer ambalaj malzemeleri ve yapıları.

Bazıları tek kullanım için tasarlanmıştır, bazıları ise tekrar kullanım için iade edilebilir. Bazı boş konteynerler nakliyeciye demonte olarak gönderilir, birleştirilir ve kullanılır, daha sonra iade nakliyesi için tekrar demonte edilir.

Yalıtımlı nakliye konteynerleri, bir ürünün tüm dağıtım döngüsü boyunca sıcaklığını kontrol eden ve belgeleyen kapsamlı bir soğuk zincirin parçasıdır. Kaplar aşağıdaki gibi bir soğutucu ile kullanılabilir:

• Kuru buz
• Jel paketleri (genellikle belirli sıcaklık aralıkları için formüle edilmiştir)

Bazı ürünler (donmuş et gibi) sıcaklık kontrolüne vb. katkıda bulunmak için yeterli termal kütleye sahiptir.

Sevkiyatının tamamı boyunca kabın içindeki sıcaklığı izlemek için genellikle bir sıcaklık veri kaydedici eklenir.

Etiketler ve uygun belgeler (iç ve dış) genellikle gereklidir.

Soğuk zincir boyunca çalışan personelin, bazı kontrollü gönderiler için gerekli olan özel kullanım ve belgelerin farkında olması gerekir. Bazı düzenlenmiş ürünlerle birlikte tam bir dokümantasyon gereklidir.

Kurulum, Bakım ve Onarım

Kurulum – Dikkat edilecek noktalar

Konumla ilgili bazı parametrelere uymak, buzdolabının iyi çalışmasına yardımcı olur:

• Güneşten ve herhangi bir ısı kaynağından uzak;
• İyi havalandırılmış ve serin bir alanda; (yağda veya gazda çalışan bir model için havalandırılmamış durumunda alevin sönme riski);
• Havanın dolaşımını sağlamak ve bakımı kolaylaştırmak için ekipmanın etrafında 30 ila 40 cm boşluk bırakın;
• Neme karşı koruma için takozlar üzerine yerleştirin;
• Soğutma gazının iyi dolaşımını sağlamak için yatay olarak yerleştirilmiş (emme modelleri). Çekül çizgisi veya hava kabarcığı seviyesi kullanın.

Bakım / Onarım – Dikkat edilecek noktalar

• Bakım, ekipmanın iyi çalışmasını sağlamak için şarttır, ancak eğitimli, vicdani ve istikrarlı personele sahip olmak bunun en iyi garantisidir.
• Yeterli miktarda yedek parça (cam, fitil vb.) bulunmalıdır. Bakım ve küçük tamirlerde, personel özel olarak eğitilmelidir; Büyük onarımlarda, bir iklimlendirme teknisyeni gerekir.
• Depolama: ekipman tipine ve depolanacak ürünlere bağlı olarak özel kurallar uygulanır.

Bakım ve onarımı kolaylaştırmak için soğuk zincir ekipman yöneticileri ve donörlere aynı tip ekipman ve modelleri tedarik etmeleri önerilir. Ekipmanı çalıştırmak için yedek parçaların, araçların, onarımların ve yakıtın maliyetleri bütçe hazırlığı sırasında göz ardı edilmemelidir. Pasta grafiğin gösterdiği gibi, bu maliyetler, on yıllık bir süre boyunca soğuk zincir ekipmanı satın almak için yapılan ilk maliyetlerden çok daha önemlidir.

Nakliye, Gümrükleme ve Depolama

Gümrük

Aşıların gümrük işlemlerine ilişkin olarak, Gümrük başlığında açıklanan prosedürlerin aynısı geçerlidir, ancak aşı yönetimine ilişkin ek özel şartlar geçerlidir. Gereksinimlerin ülkeden ülkeye değiştiğini unutmayın.

Gümrükleme sürecindeki ilk adım, ithalat işlemlerini almak veya doğrulamak için aşağıdaki kuruluşlarla iletişim kurmaktır:

• Ulusal düzenleyici otoriteler (NRA) veya varış ülkesindeki gümrük müdürü. Temizlenmesi için, aşıların pazarlama iznini ve ulusal düzenleyici otoriteden bir onay sertifikası almış olması gerekir;
• DSÖ ofisi: aşılar, WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından önerilen norm ve standartları karşılamalıdır (ön yeterlilik süreci);
• Yerel Sağlık Bakanlığı (SB): ülkeye özgü gerekliliklere bağlı olarak, SB, gönderimi onaylayan bir mektup verebilir.

Referans olarak genel adımlar şunlardır:

• Aşı sevkiyat belgelerinin (alındıkları anda), Gümrük Makamına, atanan C&F temsilcisine geçici olarak izin verilmesi talebinde bulunması;
• C&F acentesi sevkiyat belgelerini derhal devlet kurallarına ve yönetmeliklerine göre işler ve aşıların varış, nakliye, kontrol ve güvenli depolanmasını koordine etmek için gümrük ve hava yollarıyla iletişim kurar;
• Gönderilerin uçuş varışları hakkında doğru ve güncel bilgi almak için ilgili hava yollarıyla önceden sürekli olarak temas halinde olmak;
• uçuş geldiğinde, aşı sevkiyatını serbest bırakmak ve teslim etmek ve aşıları soğuk hava depolarına güvenli bir şekilde taşımak için acil önlemler alınır;
• C&F temsilcisi, sevkiyatı hava limanından çıkarmadan önce aşıların iyi durumda olduğunu tespit etmek ve teyit etmek için soğuk zincir monitörlerini ve diğer mekanizmaları (gerekirse) kontrol eder;
• Aşıların temizleme sırasındaki durumuna bakılmaksızın, C&F temsilcisi aşıları temizler ve düzenli prosedürlere göre sunar;
• C&F temsilcisi, ilgili memurları / görevlileri zamanında bilgilendirir ve gerekli personelin aşıları almaya / depolamaya hazır olmasını sağlar;
• Soğuk odayı açmak ve herhangi bir zamanda (hafta sonları ve tatil günleri de dahil olmak üzere 24 saat / gün) mağaza / soğuk oda personeli ile irtibat kurmak / temas kurmak için bir sistem olmalıdır;
• Acil durumlarda veya plansız sevkiyatlarda, soğuk odaya erişilemez ise, C&F temsilcisinin hava limanının soğuk odasında veya alternatif bir yerde güvenli ve uygun aşı depolaması yapması ve depolama için uygun sıcaklığı sağlaması beklenir;
• Hiçbir koşul altında herhangi bir aşı gözetimsiz bırakılamaz veya açık bir alanda soğuk odanın dışında bırakılamaz;
• Bildirilmemiş gönderiler, tüm diğer gönderiler gibi zamanında silinir;
• Aşıların etkili bir şekilde taşınması ve teslimatı için her zaman soğutulmuş / yalıtımlı bir araç ve güvenilir bir taşıma sistemi sağlanmalıdır;
• Acil durumlarda, charter uçuşların kullanımı çok yaygındır. Sivil Havacılık Bakanlığı’ndan iniş, uçuş ve özel itiraz belgelerinin alınması dahil olmak üzere özel uçuşların aşı taşınmasına uygun hale getirilmesi için ayrı kurallar, düzenlemeler, sistemler ve prosedürler vardır.

Nakliye

Şunları kapsar:

• Soğuk Kutu – Aşı Taşıyıcı
• İzotermal Paketleme
• Kontrol Malzemeleri
• İzleme Araçları

Aşı gönderileri için tüm gönderi belgeleri, gönderinin varışından önce gönderilmelidir. Gün sayısı, hedef ülke kurallarına göre belirlenir. Bu gereksinim, varışta sıcak veya soğuğa duyarlı ürünlerin hızlı bir şekilde temizlenmesini sağlamak için aşıların temizlenmesi için gümrük öncesi formalitelerin kolaylaştırılması için belirlenmiştir. Bazı ülkelerde, acil durumlarda belge işlemeyi bekleyen istisnai bir erken sürüm prosedürü vardır.

Gönderilere eşlik eden belgeler

Aşağıdaki orijinal belgeler sevk edildiğinde gönderiye eşlik etmeli ve bunların bir kopyası “bir” numaralı kutuya da yerleştirilmelidir:

• Hava yolu faturası;
• Tedarikçinin faturası;
• Paket listesi;
• Temin edilen her bir aşı partisi için, üretim ülkesinin ulusal düzenleyici otoritesi tarafından verilen arsa salma sertifikası;
• Bireysel sözleşmede belirtilen diğer belgeler, sertifikalar veya talimatlar.

Belgeleri içeren nakliye kartonu “Aşı nakliye belgelerini içerir” sözcükleriyle açıkça etiketlenmelidir.

Aşıların hassas yapısı nedeniyle, gönderiler titizlikle ve özel bir özenle gerçekleştirilir. Aşılar çoğunlukla hava yoluyla taşınır.

Hava yolu faturasında aşağıdaki bilgiler belirtilecektir:

• Alıcının adı, adresi ve telefon numarası;
• Satın alma siparişi referansı;
• Alıcının talep referansı;
• Aşı türü ve miktarı;
• Talimatları: “Varışta telefon alıcısı (telefon numarasını tekrarlayın)”;
• Kullanım bilgileri: “İlaçlar – Aşı – İnsan kullanımı için – Yüksek derecede bozulabilir – Gecikmemeli.”

Oral çocuk felci aşısı (OPV) dışındaki tüm aşılar için, AWB’de aşağıdaki talimatlar belirtilmelidir:
“Sevkiyat süresince, bekleyen nakliye ve alıcı tarafından alınmadan önce aşı + 2°C ila + 8°C (yani, + 35°F ila +50°F) sıcaklıkta depolanmalıdır”.

OPV için, aşağıdaki talimat AWB’de belirtilmelidir:
“Sevkiyat süresince, yeniden gönderimi beklemede ve alıcı tarafından alınmadan önce, aşı -15°C ile -25°C arasında (yani, +5°F ila -13°F) depolanmalıdır.”

Hava yollarının web üzerinden çevrim içi takibi, programdaki herhangi bir değişiklik olup olmadığını görmek için her aşı gönderisinin gelmesinden önce kontrol edilir. Hava yolları ve gümrük ve nakliye acenteleriyle sürekli temas sağlanır.

Depolama

Varıştan sonra aşılar temizlenir ve hemen uçaktan boşaltılır ve soğuk hava deposuna daha hızlı bir nakliye için doğrudan kamyonlara yüklenir. Aşıların soğuk depoda teslimi, soğuk zincirin uygun şekilde korunmasını sağlamak için sıkı bir şekilde izlenir. Bazı ülkelerde aşılar için özel gereksinimler vardır. Bu nedenle standart bir temizleme işlemi yoktur, ancak genellikle aşağıdakiler geçerli olacaktır.

Aşı yönetimi

Aşılar taşınırken doğru sıcaklıkta tutulmalıdır.

• Geldikleri anda hava alanından toplanmalıdır;
• Hava alanından bir başka yere, doğru sıcaklıkta taşınmalıdır;
• il, ilçe, bucak veya köy sağlık merkezlerindeki noktalarda doğru sıcaklıkta depolanmalıdır;
• Ulaşım bölgelerine doğru sıcaklıkta ulaştırılmalıdır;
• Aşılama seansları veya turları sırasında soğuk tutulmalıdır.

Aşağıdaki şekil, uygun bir soğuk zincir sağlamak için zincir boyunca tüm adımlar dahil, üreticiden son kullanıcıya (aşılanacak çocuk) soğuk zinciri göstermektedir.

Dağıtım

Lojistik bakış açısına göre, aynı dağıtım prensipleri genel lojistik dağıtımında olduğu gibi uygulanır. Bu ilkeler, bu konuda tartışıldığı gibi özel taşıyıcıların ve konteynerlerin kullanımı dışında, dağıtım başlığı altında ele alınmaktadır. Soğuk zincirin dağılımı, acil durumlar için mevcut sınırlı ulaşım olanaklarından en üst düzeye çıkarmak için organizasyonel dağıtım planına dahil edilmelidir.

Soğuk zincirde lojistik uzmanı aşının gelişine ve sıcaklık kontrolüne özellikle dikkat etmelidir.

Aşı Varış

Bir üreticiden gelen her uluslararası aşı nakliyesi, boş bir aşı varış raporu formu içermelidir. Sevkıyat geldiğinde, aşı girişlerini ve depolamayı izlemekten sorumlu kişi formu doldurur ve tedarik eden kurumun yerel ofisine bir kopyasını verir. Rapor, gönderinin durumunu ve alınan miktarları belgeler ve gerekli diğer tüm belgelerin bulunduğunu onaylar. Sorun ortaya çıkarsa, VAR düzeltici faaliyet başlatmak veya talepte bulunmak için temel olabilir.

Aşı Varış Raporu Lojistik Fonksiyonu aşağıdakilerden kaçınmalıdır: (WHO / UNICEF)

• Aşıların soğuk oda bulunmayan hava alanları yoluyla sevkiyatı;
• Yanlış tarafa sevkiyat;
• Yanlış şişe boyutlarının nakliyesi;
• Yanlış miktarda aşı ve seyrelticinin nakliyesi;
• Yakında sona erecek olan aşıların nakliyesi;
• Aşıların hafta sonları veya tatil günlerinde gelmesi;
• Aşıların nakliyesi:
  • Ön bildirim
  • Yeterli buz paketi
  • Soğuk zincir monitörler
  • Gümrük işlemleri için gerekli belgeler (Bağışıklama Temel Şartlarından Alınan – Pratik Alan Rehberi, USAID, 2003)

Bir ülke içindeki tedarik organizasyonu, genel soğuk zincir sisteminin ayrılmaz bir parçasıdır ve uygun şekilde planlanmalı ve yürütülmelidir. İki tür tedarik prosedürü vardır:

• Alt düzey kurumlar tarafından toplanacak aşılar ve diğer malzemeler;
• Alt düzey kurumlara teslim edilecek malzemeler.

Sıcaklık Kontrolü

Bazı aşılar sıcağa karşı çok dayanıklıdır ve üreticiden yalıtımsız olarak gönderilir. Bununla birlikte, + 48 ° C’nin üzerindeki sıcaklıklardan zarar görürler. Bu nedenle, nakliye sırasında sıcaklıkları izlemek için özel bir cihaz kullanılır. Her bir asgari doz gönderiminde bir gösterge bulunur. Nakliye göstergesi, soğuk zincirin dışında saklanması gerekiyorsa aşılarla birlikte saklanmalıdır.

Soğuk iklimlerde, aşılar nakliye sırasında donmaya karşı korunmalıdır. Bu nedenle, prosedürlere göre bir soğuk zincirli monitör ve Freeze Watch TM ile paketlenmelidirler. Aşıların zarar görmemesi için personel sıcaklıkların nasıl izlendiğini bilmeli ve sıcaklık okumalarının (indeksler) nasıl yorumlandığını anlamalıdır.

Örnek: Tablo: Önerilen sıcaklık aralıkları

Aşılar	Soğuk zincirin aşamaları	Maksimum sıcaklıklar	Minimum sıcaklıklar
DT, TT	Taşıma	+40°C	+2°C
DT, TT	Depolama	+8°C	+2°C
Hepatit B, DTP	Her şey	+8°C	+2°C
OPV, BCG, kızamık, sarı humma	Her şey	+8°C	-20°C
Seyreltici	Taşıma	Ortam	+2°C
Seyreltici	Depolama	Ortam	+2°C
Seyreltici	Kullanım noktası	+8°C	+2°C

Maksimum gücü korumak için bir aşının güvenli sıcaklık aralığında tutulması gerekir.

Kalite Kontrol Araçları:

• Aşı Geliş Raporu (WHO / UNICEF)
• Uygun Soğuk Zincir Taşımacılığı (UNICEF) nasıl seçilir
• Uygun bir enerji kaynağı seçmek (WHO)
• Gerekli soğuk zincir kapasitesinin tahmini (WHO)
• Soğuk Zincir Görevlileri ve Denetçilerin Görevleri (WHO)
• Buzdolabı Sıcaklığı İzleme Tablosu (WHO)

Sonuç

Eğitimli ve deneyimli lojistikçiler, soğuk zincirin etkin yönetimi için kritik öneme sahiptir. Ürünün bozulabilir doğası nedeniyle, risk maruziyetini en aza indirmek, israftan kaçınmak ve bu nedenle maliyet etkin olmak ve hedef popülasyonu uygun şekilde aşılama amacına ulaşmak için soğuk zincir hakkında iyi bilgi, yakın izleme, zamanında hareket ve uygun depolama şiddetle tavsiye edilir.

Referans

• EPI Yöneticileri için Orta Düzey Yönetim Kursu, Modül 8: “Soğuk Zincir Yönetimi”, Dünya Sağlık Örgütü, 2004.
• Medecins Sans Sınırları – CEFORLOG
• “Lojistik ve Dağıtım Yönetimi El Kitabı”, A. Rushton vd., 1998, Kogan Page Limited, Londra.- Link
• “Bağışıklama Temelleri – Pratik Bir Saha Rehberi”, USAID, 2003.

The post Aşı Lojistiğinde Soğuk Zincir Yönetimi first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.

Gıda Ürünlerinin Güvenli Depolanması

Tarafsız olmak ve doğru bir değerlendirme yapmak için dağıtım merkezi depolaması, farklı koşullar gerektiren farklı gıda ürünlerinin güvenli bir şekilde depolanmasıyla ilgili risklere göre değerlendirilmelidir.

Gıda ürünlerinin dağıtımı gibi, depolanması da belirli bir gıda ürününün ya da bunlarla birlikte saklanan diğer gıda ürünlerinin güvenliği ve kalitesine zarar vermeyecek olan koşullar altında yapılmalıdır. Tarafsız olmak ve doğru bir değerlendirme yapmak için, dağıtım merkezi depolaması, farklı koşullar gerektiren farklı gıda ürünlerinin güvenli bir şekilde saklanmasıyla ilgili risklere göre değerlendirilmelidir. Bu koşullar arasında sıcaklığı kontrol etmek, diğer gıda ve gıda dışı ürünlerden kaynaklanan çapraz kontaminasyonu önlemek, alerjenlerle çapraz teması önlemek ve gıda maddelerinin tehlikeli bakteriler ile kirletilmesini önlemek bulunmaktadır. Bunların herhangi biri, tek başına ya da kombinasyon halinde, tüketiciler için tehlikeli hale gelmesi ve yiyeceklerin güvenli olmaması ile sonuçlanabilir.

Kapsamlı risk değerlendirmeleri, bu koşulların ciddiyetine ve olasılığına ve aynı zamanda, katı veya tehlikeli gıda ürünlerine neden olabilecek hafifletilmiş depolama koşullarından kaynaklanan sonuçlara dayandırılmalıdır. Bu makale gıda dağıtıcılarına gıdaların güvenli bir şekilde nasıl saklanacağı konusunda rehberlik etmeyi amaçlamakta, böylece nihai tüketici güvensiz gıdalara maruz kalmamaktadır. Gıda kalitesini korurken, bu makalenin amacı, gıdaların güvenli bir şekilde saklanması için bir plan düzenlemektir. Unutmayın, römorklar / kamyonlar / kamyonetler mobil gıda depolarıdır. Depolama ve paletleme, bir dağıtım merkezinde gerçekleşecek aynı hususlarla ele alınmalıdır.

Depolama Koşullarının Değerlendirilmesi

Gıda Türü

Depolama koşullarının gerekleri, çiğ veya hazır yiyecek olup olmadığının yanı sıra, dondurulmuş, soğutulmuş ve rafta stabil olan gıda ürününün türüne göre önemli ölçüde değişebilir. Ek olarak, aynı tesiste alerjen, gıda dışı ürünler (temizlik kimyasalları, motor yağları, sağlık ve kozmetik ürünleri), yüksek aromatik veya parfümlü ürünler, toprak, böcek ilaçları, herbisitler vb. Son olarak, gıdaların tehlikeli bakteriler ile kirletmesi eylemlerinden korumak, göz ardı edilemeyecek bir başka risktir. Bu değişkenler göz önünde bulundurulduğunda, her dağıtıcı, depolarda saklanan ürünlerin kontamine veya güvensiz hale gelmediğinden emin olmak için depolama yöntemleri riski bazlı ürün yelpazesi oluşturmalıdır.

Karma Ürün

Çoğu gıda distribütörü, farklı ürünleri ayrı depolarda depolayabilme lüksüne sahip değildir. Bu nedenle, güvenlik için depolama alanı değerlendirilirken göz önünde bulundurulması gereken birkaç anahtar nokta vardır:

• Sıcaklık kontrolünü sağlamak için römorkları güvenli bir şekilde yükleme ve boşaltma (uygulanabilir olduğunda)
• Patojen ve alerjen kaygılarına (örneğin kabuklu yumurta, çiğ balık) dayalı depolama
• Mevzuat gereksinimlerini, müşteri gereksinimlerini ve tüketicinin sağlık gereksinimlerini karşılamak için özellikle de yemeye hazır gıdaların güvenliği konusunda risklerin kontrol edilmesi
• Distribütörün özel ürün karışımına dayalı depolama riskleri (güvenli depolama sürekliliği)

Kapsamlı bir depolama güvenliği programı, satın alma işleminde başlar, daha sonra alıcıya, depolamaya ve nihayetinde dağıtımla devam eder. Bu devamlılık neden önemlidir? Bir tesis güvensiz yiyecek maddeleri kabul ederse, Kabul ettiği yiyecek maddelerini güvenli hale getirmenin hiçbir yolu yoktur. Aynı zamanda güvenli gıda almak, bir distribütörün güvenli gıda taşıyacağını garanti etmemekte, bu nedenle dağıtım merkezi boyunca ürün güvenliğini sağlamak için depolama uygulamalarına uyulmalıdır. Özellikle de soğuk zincir kurallarına uyulmalıdır.

Çoğu dağıtım merkezi, gıda güvenliğini sağlamak için farklı sıcaklık koşulları gerektiren ürünlerin bir karışımını depolama zorluklarıyla karşı karşıyadır. Bazı temel gereksinimlerin yerine getirilmesi durumunda, bu aynı dağıtım merkezinde güvenli bir şekilde yapılabilir.

Depolama Sıcaklığı Koşulları

Dondurulmuş Gıdalar

Dondurulmuş gıdalar, hem gıdaların olgunlaşmaya devam etmesine neden olan bakterilerin hem de zararlı bakterilerin çoğalmasını engelleyerek ürünlerin raf ömrünü arttırmanın bir yolu olarak dondurulur. Dağıtım merkezlerinin bu gıdaları, bu dondurulmuş ürünlerin kalitesini ve gıda güvenliğini sağlayacak koşullar altında saklaması esastır.

Dondurulmuş yiyeceklerin -18°C sıcaklığın altına düşmemesine izin verildiğinde, çözülmeye başlar ve bakteriler yavaş yavaş üremeye ve büyümeye başlar. Dondurmanın -29 ila -32°C arasında depolanması gerektiğinden, bu nedenle depolanmasında -20,5°C’den yüksek sıcaklıklarda gevşemeye başlayacağına dikkat edilmelidir.

Gıda güvenliği açısından bakıldığında, yiyecekler +5°C veya daha yüksek seviyelere ulaşamadığı sürece bir problem yoktur. Bununla birlikte, çözdürme, gıda kalitesini etkileyebilir ve müşteri veya son tüketici için tatmin edici olmayan bir deneyime neden olabilir. Çözülen ve tekrar dondurulmuş olan dondurulmuş gıdalar, olası buz kristalleri oluşumu ve damak hissi değişiklikleri ile dikkat çekici kalite sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle donmuş gıdaların muhafaza edilmesi, bir gıda güvenliği sorunudur.

Soğutulmuş Gıdalar

Her ne kadar soğutma gerektiren bazı gıdaların gıda güvenliğinin sağlanması için +5°C’de tutulması gerekmese de, bu “bozulabilir” gıdaların saklanabileceği kabul edilebilir sıcaklık haline gelmiştir. Çoğu soğutucu, 0 / +4°C’ye ayarlanmalıdır, ancak her tesis, bu sıcaklığı yıl bazında ve dış ortam sıcaklığının tesisi nasıl etkilediğini temel alarak değerlendirmelidir.

Bazı ürünler ek sıcaklık değerlendirmesi gerektirir:

• Kabuklu yumurtalar ve kabuklu deniz ürünleri yasal olarak +7,2°C’ye kadar saklanabilir. Bu sıcaklık diğer “çabuk bozulabilir” ürünler için fazla sıcak olduğundan, bu iki ürün genellikle +5°C’de saklanır.
• Diğer “çabuk bozulabilir” gıdaların kalitelerini korumak ve içinde veya üzerinde bulunan bakterilerin büyüdüğü oranı azaltmak için 0°C’ye daha yakın olması gerekir. Bu bakteriler için 0°C’de iki katına çıkması ortalama 1200 dakika sürer (20 saat); +5°C’de sadece 400 dakika sürer (6.7 saat). Bu nedenle, taze çiğ tavuk eti, en iyi +1,11°C / +1,11°C arasındaki sıcaklıklarda saklanır. Tavuk sıcaklığının -2,77°C’nin altına düşmemesi için özen gösterilmelidir, çünkü bu durum taze tavuk olarak satılmasını yasaklar. Soğutucu soğuk tutamazsa, sıcaklığını korumak için çiğ tavuğa buz yerleştirmek sıra dışı değildir.
• Taze brokoliye buz eklemek de kaliteyi korumak için yaygın bir uygulamadır. Bununla birlikte, bu uygulama kullanılırsa, brokoli paletleri diğer ürün paletleri üzerinde saklanmamalıdır. Eriyen buzlar, aşağıdaki paletler üzerinde depolanmak hijyenik olmayan koşullar doğurabilir.
• Ürünleri buzlama, eriyen buzun kolayca tahliye edilmesine izin veren kanalların bulunduğu bir soğutucuda yapılmalıdır. Soğutucularda havuz suyu, tüketicilerin sağlığına zararlı bir bakteri olan Listeria monocytogenes’i barındırabilir. Özellikle bu bakterinin suda olmamasına özen gösterilmelidir.
• Kalitelerini sürdürebilmek ve raf ömrünü uzatmak için soğutma gerektiren bazı ürün ürünler, +5°C’nin altında saklanamazlar, bu nedenle depolama alanları, ürün türüne bağlı olarak +5°C / +12,7°C arasında değişecektir.
• Diğer ürünler, herhangi bir soğutma gerektirmez (muzlar, patatesler, bütün domatesler, vb.), Bunlar kuru depolama alanlarında +12,7°C / +18,3°C veya daha sıcakta depolanma eğilimindedir.
• Yaş sebze ve meyvelerin depolanması için çeşitli sıcaklıklar ve koşullar hakkında daha fazla bilgi için Meyve ve Sebzelerin Saklanma Değerleri Tablosu‘na bakabilirsiniz.

Sıcaklığa duyarlı ve çabuk bozulan ürünlerin belirli bir sıcaklık aralığının dışına çıkmasına izin verilmesi, sıcaklık bağımlılığı olarak adlandırılır. Sıcaklık kötüye kullanımı, bu ürünleri toksin gelişmesine neden olabilecek önemli bakteriyel büyüme nedeniyle tüketicilerin sağlığına zararlı hale getirebilir.

• Toksinlerin oluşumu, çiğ gıdalarda bazı bakterilerin (Coagulase Pozitif Staphylococcus, Clostridium Perfringens, Bacillus Cereus) varlığından kaynaklanabilir. Bu toksin oluşumu ciddidir çünkü bu toksinler pişirme, kızartma, fırınlama veya ısıtma ile uzaklaştırılamaz. Toksinler tadı, kokusu veya görünümü ile de tespit edilemez, dolayısıyla tüketici için uyarı işaretleri yoktur.
• Çiğ balık (ton balığı, mahi ve lüfer), scrombrotoxin oluşturabilir ve scrombroid (histamin) zehirlenmesine yol açabilir. Bu, bazı kişilerin aşırı duyarlılığa sahip olduğu kimyasal bir tehlikedir. Balık hazırlanırken tespit edilemez ve balıklar pişirilirken toksin çıkartılamaz.

Bu nedenlerden ötürü, “bozulabilir” ürünlerin, her zaman dağıtım merkezinin (alıcı, depolama ve nakliye) tüm alanlarında, soğukta depolanması ve sıcaklıkta suistimale karşı korunması gerekmektedir.

Raf-Stabil Gıdalar

Raf-stabil gıdalar, bileşimleri veya ambalaj tiplerine bağlı olarak, zararlı bakterilerin büyümesini desteklemez ve ortam sıcaklıklarında saklanabilir. Bununla birlikte, bu ürünlerden bazıları, örneğin, eriyebilir veya ısıya maruz kaldığında görünümü değişen çikolata ürünlerinde kalite sorunlarını önlemek için bazı sıcaklık kontrolleri gerektirebilir. (Çikolatanın üzerinin beyazlaşması, çikolatanın yüzeyine toplanan kakao yağından kaynaklanır.) Örneğin çikolata depolayacak bir dağıtım merkezi, tesislerinde çikolata ürünlerini sıcaklık kontrollü olarak depolanmalıdır.

Dondurulmuş, soğutulmuş ve serin tutulması gerekli olan tüm bu tür gıda ürünlerinin saklanması ile ilgili zorluklar, en azından 3 farklı sıcaklıkta depolama alanına sahip olunmasını gerektirir.

Çapraz Kontaminasyondan Kaçınmak için Tasarlanan Depolama Koşulları

Çapraz Kontaminasyon Nedir?

Çapraz kontaminasyon, zararlı bakterilerin bir üründen diğerine aktarılmasıdır. Kontamine ürün, tüketime hazır bir ürün ise, tüketilmesi güvenli olmayan bir durum haline gelebilir ve tüketildiğinde gıda kaynaklı bir hastalığa neden olabilir.

Gıda ürünlerinin nasıl saklanacağına karar verilirken, gıda ürünlerinin diğer ürünlere bulaşabilecek, sızabilecek veya damlayabilecek zararlı bakteriler ihtiva etme potansiyeline sahip olup olmadığının göz önünde bulundurulması önemlidir. Bozulmuş ürünler hazır gıdalar ise, tüketiciler için tehlikeli hale gelirler. Eğer ham ürün ise, işleneceği ya da pişirileceği için bozulmuş oldukları anlaşılabilecektir.

Dondurulmuş ürünler, donuk kaldıkları sürece, damlama veya sızıntı yapmadıkları için bir depolama sorunu oluşturmazlar. Dondurulmuş ürünlerin çözülmesine izin verilirse, yoğunlaşma veya sızıntı yapan ürünler diğer ürünlerin potansiyel olarak bozulmasına neden olabilecekleri bir depolama sorununa dönüşebilirler.

Güvenli depolama uygulamaları, tüm ham ürünlerin (et, kümes hayvanları, balık, kabuklu yumurtalar), aynı tipte olmadıkça, diğer ham ürünlere göre değil de, hazır yiyeceklerden ayrı olarak depolanmasını gerektirir.

Çapraz kontaminasyona karşı tek önleminiz ürünün ambalajlı olmasına güvenmek ise bu, akıllıca bir karar değildir. Kağıt ve plastik torbalar gibi yumuşak ambalajlar, doğası gereği veya hasar görmesi nedeniyle sızdırabilir ve bu da ürünlerin çapraz kontaminasyonuna neden olabilir.

• Et soğutucularında, zemindeki kan, et paketlerinin her zaman sızdırmaz olmadığını gösterir
• Kümes hayvanları ve ürünler gibi buzlanma ürünleri suyu damlatabilir
• Kabuk yumurtaları dikkatli bir şekilde saklanmadığında kırılabilir, aşağıdaki ürünlere veya yakınlarına aktarabilir ve onları kirletebilir.

Alerjenlerin Depolanması

Bu makalenin “Gıda Ürünlerini Bir Arada Depolarken Dikkat Edilmesi Gerekenler” başlıklı tablosunda, farklı gıda ürünleri ile ilişkili biyolojik tehlikelerin tespit edilmesine yönelik bir kılavuz bulunmaktadır.

Zayıf ambalajlar, alerjen içeren ürünlerin potansiyel olarak diğer ürünleri kirletmesi olasılığını artırır.

Gıda Alerjisi ve Anafilaksi Ağına göre, yetişkinlerin yaklaşık %4’ü ve çocukların %8’inin gıda alerjisi vardır ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) 2008 yılında yaptığı bir çalışma, çocuklarda bu alerjilerin artmış olduğunu göstermektedir. (Son on yılda yaklaşık %18 oranındadır). Alerjen içeren gıdalar özel depolama koşulları gerektirir, bu nedenle tesisinizde depolamayı belirlerken veya değerlendirirken bu ihtiyaçları göz önünde bulundurmak önemlidir.

Ürünlerin alerjenlerle çapraz kontaminasyonu, alerjik olmayan gıdaları tüketiciye zararlı hale getirebilir. Bu durumu tüketici fark edemeyebilir. Kontamine yiyecekleri tüketen ve duyarlılığa sahip kişiler, anafilaktik şok veya hatta ölümle sonuçlanabilecek kadar şiddetli olabilen bir alerjik reaksiyona maruz kalabilirler.

Alerjenlerin depolanmasına karar verirken, bir dağıtım merkezinin farklı bir çok ürünü depoladığı alanlarda hangi ürünlerin alerjen olduğunu ve hangi tür ambalajlar ile ambalajlandığını belirlemesi gerekir. Tüm çalışanlar hangi alerjenlerin bulunduğu ve hangi ürünlerin alerjen içerdiği konusunda eğitilmeli ve böylece dağıtım merkezinde diğer gıda ürünlerinin kontaminasyonu için doğru şekilde saklanmalıdır.

Birleşik Devletler’de, CDC, tüm gıda alerji reaksiyonlarının %90’ına neden olan sekiz ana alerjeni tanımlamıştır.

• Yer fıstığı
• Ağaç fıstığı (badem, ceviz, ceviz vb.)
• Balık
• Deniz ürünleri (karides, ıstakoz ve yengeç)
• Buğday
• Soya
• Yumurtalar
• Süt ürünleri (süt, yoğurt, vb.)

Alerjen içeren ürünlerin sert bir tipte (cam, metal, mukavva) ve plastikte (sıvı değilse bile) kullanılması halinde, alerjen içeren ürünlerin hepsinin dikkatli bir şekilde kullanılması gerekir. Aksi halde sızıntıya eğilimli olabilir. Dikkatli kullanılması gereken en yüksek riskli ürünler %100 alerjen (kabuklu yumurta, süt, yer fıstığı, un, buğday, soya, taze balık, ağaç kuru yemişleri, deniz ürünleri vb. Ve zayıf ambalajlarda ya da plastik ambalajlarda paketlenmiş ürünlerdir. Zayıf ambalajlar, bu ürünlerin sızmasını, kırılmasını veya dökülmesini ve potansiyel olarak diğer ürünlerle kontaminasyona girmesi olasılığını artırır.

Alerjenlerin güvenli bir şekilde saklanması için bir program geliştirilirken, her bir dağıtım merkezinin tesiste taşınan tüm alerjenlerin bir listesini ve bu alerjenlerin paketlendiği ambalajların tipini geliştirmesi önemlidir.

Bu alerjenlerin her birinin etrafındaki spesifik depolama riskleri aşağıda listelenmiştir.

• Kabuklu yumurtalar yüksek risk taşırlar çünkü alerjenler ve patojenik bakterileri ihtiva etme eğilimleri yüksektir. Bu nedenle, kabuklu yumurtalar diğer kabuklu yumurtalardan başka hiçbir şeyin üzerinde saklanmamalıdır. Kabuk yumurtası kırılgandır ve her an kırılabilir, ancak özellikle üstlerine ağır ürünler konursa.
• Sıvı yumurtalar, eğer pastörize edilmişlerse zararlı bakterilerden korunmuş olsalar da, hala alerjendirler ve bir istisna dışında, depolama için kabuklu yumurtalarla aynı şekilde muamele görmeleri gerekir. Kabuklu yumurtaların altına yerleştirilemezler, sadece kabuklu yumurtalar üzerine yerleştirilebilirler. Bunun nedeni, yumurtaların, sıvı yumurtaların üzerinde depolanması durumunda, sıvı yumurtaların patojenik bakterilerle parçalanıp kirletilebilmesidir.
• Sütün süt içermeyen ürünler üzerine damlatılmasına izin verilmez. Sıvı süt ürünlerinin diğer süt ürünü olmayan ürünlerle nasıl saklandığına dikkat edilmelidir. Plastik galonlar ve diğer süt ambalajları sızıntıya eğilimlidir, bu nedenle diğer ürünlerin altına yerleştirildiklerinden emin olun.

Yoğurt, süzme peynir, tereyağ ve ekşi krema ile ilgili riskler, bu ürünlerin genel olarak sızmaması ve ambalaj hasar görmedikçe, süt içermeyen diğer ürünleri kirletmesi muhtemel olmadığından asgari düzeydedir.

• Buğday unu ve soya unu, genellikle paketin hasar görmemesi durumunda bile içeriğin ambalajdan çıkmasına ve çevreyi kirletmesine izin veren kağıt torbalarda ambalajlanır. Bu, unun depolandığı dağıtım merkezi depolarında açıkça görülebilir. Paket hasar görürse, bu alerjenler büyük miktarlarda etrafa yayılacaktır. Bu ürünleri depolara yerleştirirken, aynı türde ürünler ile aynı alanda olmalarına dikkat edilmelidir. Bununla birlikte, soya ve buğday unularının birbirlerini kirletebilecekleri şekilde saklamaktan kaçınmak için ekstra dikkat gösterilmelidir. Soya ve buğday farklı alerjenlerdir, bu nedenle bu ürünler birbiri üzerine depolanamaz.
• Depoda farklı türlerde taşıma yapılırsa, kordon torbalarındaki yer fıstığı ve ağaç fıstıkları, ayrı ayrı ve farklı türde fıstıklardan uzakta depolanmalıdır.
• Taze balık ve deniz ürünleri, sızıntı riskinin çok düşük olduğu kaplarda (kovalar, cam, teneke kutular) olmadığı sürece diğer ürünlerden uzak tutulmalıdır.

Gıda Ürünlerini Bir Arada Depolarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Gıda Dışı Maddeler Tarafından Gıdaların Kirlenmesini Önlemek İçin Tasarlanan Depolama Koşulları

Gıda dışı ürünlerle kontaminasyonu önlemek için her türlü önlem alınmalıdır.

Gıda ürünlerinin gıda dışı ürünler ile birlikte depolanması, söz konusu bile olmamalıdır. Kaldı ki bunun güvenli olup olmadığını değerlendirmeye bile almak yersizdir.

Gıda Dışı Ürünler

Temizlik kimyasalları, toprak torbası, perakende pestisitler, herbisitler, motor yağları, eczacılık ürünleri ve daha fazlası dahil olmak üzere gıda dışı ürünler olarak sınıflandırılabilecek birçok ürün bulunmaktadır. Bu ürünlerin bir gıda dağıtım merkezinde depolanması yasalara aykırı olmamakla birlikte, bu yenilmeyen ürünler ile insan veya hayvansal gıdalar arasında herhangi bir temastan kaçınmak için her türlü özen gösterilmelidir. Yasalara aykırı olmaması, insan sağlığının tehdit edilebileceği anlamına gelmemelidir.

Zorunlu Olunduğu Hallerde

Gıda dışı ürünler, gıda ürünlerinden en az 4 metre uzaklıkta depolanmalıdırlar. Bu 4 metrelik mesafe, gıda ürünlerinin maruz kaldığı kokuları veya gıda dışı ürünlerin dökülmesini önlemek için önden, arkaya ve yandan yana uygulanır.

Akü Şarj Alanları

Aküler, forklift ve palet krikoları gibi dağıtım merkezlerinde kullanılan ekipmanlar için şarj edilirken, şarj alanlarından asit dumanı yayılır. Bu dumanlar, yaklaşık 5 metre çapında bulunan gıda ürünlerini veya ambalajları kirletebilir. Gıdaların şarj cihazlarına yakın yerlerde depolanmasını önlemek için dikkatli olunmalıdır.

Gıda Güvenliği

Bir takım kötü niyetli kişiler ya da gruplar (teröristler) tarafından gıdaların tehlikeli bakterilerle kirletecek veya onları herhangi bir şekilde yemek için güvensiz hale getirecek eylemlere karşı gıda depolama alanlarında gerekli tüm önlemlerin alınması gerekmektedir.

Bugüne kadar, gıda güvenliğini sürdürmek için en iyi uygulama, tüm ürün kapılarını ve yaya geçiş alanlarını, ürünlerin alınması veya gönderilmesi haricinde her zaman kilitli tutmaktır. Unutmayın, çoğu alanda yangın talimatları, çıkış kapılarının içeriden kilitlenmesini yasaklar, bu nedenle belirli bir giriş hakkında soru sorulursa yerel itfaiyeye danışın.

Kaynaklar
Food Allergy and Anaphylaxis Network. “Food Allergy Facts and Statistics for the United States.” Retrieved from http://www.foodallergy.org/page/facts-and-stats, accessed July 12, 2012.
U.S. Centers for Disease Control and Prevention (2008, October 22). “CDC Finds 3 Million U.S. Children Have Food or Digestive Allergies.” Retrieved from http://www.cdc.gov/media/pressrel/2008/r081022.htm?s_cid=mediarel_r081022, accessed July 12, 2012.
U.S. Centers for Disease Control and Prevention. “Food Allergies in Schools,” Retrieved from http://www.cdc.gov/healthyyouth/foodallergies/, accessed on July 12, 2012.

The post Gıda Ürünlerinin Güvenli Depolanması first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.

Frigobien’in, tecrübeli ve eğitimli ekibi hızlı, kaliteli ve hesaplı çözümler üretmek adına her tip ve büyüklükte soğuk hava deposu, donmuş muhafaza odası ve şoklama odası arızalarında İstanbul içinde arıza kayıt günü, diğer tüm şehirler için 24 saat içinde geniş yedek parça stoğu ile taleplerinize en hızlı şekilde cevap verebilmektedir. Bunun için tek yapmanız gereken 0 532 634 65 17 numaralı telefonu aramak ya da sadece whatsapp ikonunun üzerine tıklayarak ayrıntıları yazılı, sesli ya da fotoğraflar ile bildirmek.

*** İstanbul’un her bölgesinde yetkin personellerimiz ile soğuk oda teknik servisi, soğuk hava deposu arıza, tamir ve bakım işleri, evaporatör buzlanması tamiri, panel onarımı, söküm ve montaj hizmeti vermekteyiz..

*** İstanbul’un Avrupa yakasında hizmet verdiğimiz bölgeler; Arnavutköy, Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Bakırköy, Başakşehir, Bayrampaşa, Beşiktaş, Beylikdüzü, Beyoğlu, Büyükçekmece, Çatalca, Esenler, Esenyurt, Eyüp, Fatih, Gaziosmanpaşa, Güngören, Kâğıthane, Küçükçekmece, Sarıyer, Silivri, Şişli, Zeytinburnu.

*** İstanbul’un Anadolu yakasında hizmet verdiğimiz bölgeler; Adalar, Ataşehir, Beykoz, Çekmeköy, Kadıköy, Kartal, Maltepe, Pendik, Sancaktepe, Sultanbeyli, Şile, Tuzla, Ümraniye, Üsküdar.

*** İstanbul Anadolu Yakasında 3 ayrı noktadan, Avrupa Yakasından 2 ayrı noktadan, ve Kocaeli’de 2 ayrı noktadan çıkış imkanımız mevcuttur.

*** Türkiye’nin tüm bölgelerinde servis noktalarımız mevcut olup müdehale süresi servis noktalarınıza olan uzaklığınıza göre değişkenlik gösterebilir.

The post 7/24 Soğuk Oda Teknik Servis first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.

Soğuk zincir nedir?

Soğuk zincir, kalite ve güvenliği menşei noktasından dağıtım zincirine ve nihai tüketiciye kadar korumak için bozulabilir ürünlerin sıcaklığını yönetmeyi ifade eder. Kısaca açıklama gerekirse sıcaklık kontrollü bir tedarik zinciridir. Kırılmaz bir soğuk zincir, belirli bir sıcaklık aralığını muhafaza etmek amaçlı kesintisiz bir dizi depolama ve dağıtım faaliyetidir. Taze tarım ürünleri, deniz ürünleri, dondurulmuş gıda, bir takım kimyasallar ve ilaç sanayi ürünlerinin raf ömrünü uzatmaya ve korunmasına yardımcı olmak için kullanılır.

Frigobien‘e göre soğuk zincir bilimdir, teknolojidir, süreçtir.

Soğuk zincir bir bilimdir çünkü bozulabilirlikle bağlantılı kimyasal ve biyolojik süreçlerin anlaşılmasını gerektirir. Teknolojidir çünkü tedarik zinciri boyunca uygun sıcaklık koşullarını sağlamak için fiziksel bir takım yollara dayanmaktadır. Süreçtir çünkü sıcaklığa duyarlı ürünleri hazırlamak, depolamak, taşımak ve izlemek için bir dizi görev yapılması gerekmektedir.

Soğuk zincir neden önemlidir?

Soğuk zincir, çabuk bozulan ürünlerin tüketim noktasında güvenli ve yüksek kalitede olmasını sağlar. Ürünü doğru sıcaklıklarda tutmamak, dokusal bozulma, renk bozulması, morarma ve mikrobiyal gelişim ile sonuçlanabilir. Dahası, kaliteli bir ürün müşteri memnuniyetini getirecektir. Aynı zamanda aşılar ve ilaçlar için değerlendirecek olursak, genel halk sağlığının korunması anlamına gelecektir. Soğuk zincir sağlayıcıları ekonomiye ve iş gücüne büyük katkıda bulunurlar. Öyle ki soğuk zincirin kırılması ya da hiç olmamasından kaynaklı tarımsal ve hayvansal gıdaların kaybı hiç hafife alınacak durumda değildir. Ülkemiz genelinde soğuk zincir süreçlerinin uygulanmamasından kaynaklı tarım ürünlerinin ortalama %30’u kullanılmaz hale gelip çöpe atılıyor.

Ekonomik gelişme açısından bakıldığında, soğuk zincir birçok gelişmekte olan ülkeyi, küresel bozulabilir ürün pazarında ya üretici ya da tüketici olarak yer almayı mümkün kılmaktadır. İnsanların gelirlerindeki büyüme, meyveler, sebzeler, balık ve et ürünlerini tüketme eğiliminin daha yüksek olmasıyla sonuçlanmaktadır. Artan gelir seviyeleri, diğerlerinin yanı sıra, taze meyve ve sebze, et ve balık gibi yüksek değerli gıda maddelerine yönelik artan bir talep ile birlikte beslenme alışkanlıklarında değişiklik yaratmaktadır. Daha yüksek sosyoekonomik statüye sahip olan bireyler, sebze ve meyveyi yüksek miktarlarda değil, daha fazla çeşitlilikte ve taze olarak tüketmeye odaklanmaktadır. Satın alma gücü yüksek olan tüketiciler, sağlıklı beslenmeyle meşgul olduklarından, üreticiler ve perakendeciler dünyanın dört bir yanından gelen bir dizi egzotik taze meyve ile bu taleplere karşılık verme çabası içine girmeye başladılar. Bunu çok açık bir şekilde marketlerin meyve ve sebze reyonlarında ki çeşitliliğinden ve ülkemizde üretimi hiç olmayan ürünlerin satılmaya başlamasından anlayabiliriz.

Coğrafi açıdan bakıldığında, soğuk zincir aşağıdaki etkilere sahiptir:

Küresel Etkiler: Sıcaklığa duyarlı gıda ürünlerinin uzak pazarlara taşınmasın sağlar. Aynı zamanda aşıların ve diğer farmasötik veya biyolojik ürünlerin birinci elden direkt tüketiciye ulaşmasını sağlar.
Bölgesel Etkiler: Üretimde uzmanlaşmayı ve dağıtımda ölçek ekonomilerini destekler.
Yerel Etkiler: Çabuk bozulan yani raf ömrü çok kısa olan gıda ürünlerinin, marketlere ve restoranlara zamanında dağıtılmasını ve hemen tüketilebilmesini sağlar.

The post Soğuk Zincir Nedir? first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.

Giriş

Ülkemizde tür ve çeşitlere göre değişmekle birlikte hasat ve hasat sonrasında yapılan hatalar nedeniyle %10-50 arasında değişen ürün kayıpları yaşanmaktadır. Bu oran, gelişmiş ülkelerde daha düşük, geri kalmış ülkelerde ise daha yüksektir. Örneğin, Nepal’de domateslerde hasat sonrası kayıpların %50 olduğu bildirilmektedir (Bhattarai ve Gautam, 2006). Hasat ve hasat sonrasında meydana gelen ürün kayıplarının azaltılabildiği oranda tüketime sunulan ürün artışı da sağlanmış olmaktadır.

Hasat sırasında ve sonrasında ortaya çıkan kayıpların nedenlerinin bilinmesi doğru çözümlere ulaşmada önemli bir aşamadır. Bu kayıpların nedenleri genel olarak aşağıda sıralanmıştır (Özcan, 2014, 2015).

• Hasat öncesindeki kültürel uygulamaların yetersiz olması
• Hasadın erken veya geç yapılması
• Hasadın ürün yapısına uygun şekilde yapılmaması
• Hasatta uygun araç ve gereçlerin kullanılmaması
• Hasatta bilgili ve deneyimli iş gücünün kullanılmaması
• Ürün yapısına uygun nitelikte ve büyüklükte ambalajların kullanılmaması
• Taşımanın ürün isteklerine uygun koşullarda yapılmaması
• Bahçeden depolara ürün taşıma süresinin uzun olması
• Depolarda ürün isteklerine uygun koşulların sağlanmaması
• Pazara sunma tekniklerindeki eksiklikler
• Pazara aşırı ürün yığılması
• Standardizasyona uyulmaması
• Seçmece ürün satışının yapılması

Yukarıda sıralanan sorunların yaşanmaması için, hasat, taşıma, muhafaza ve pazara hazırlama konularında azami özenin gösterilmesi ve kaliteli ürün üretimlerinin yapılması gerekmektedir.

Dünya domates üretimi yaklaşık 163 milyon tondur. Bu üretim kıtalar bazında incelendiğinde Antarktika hariç neredeyse dünyanın her yerinde domates üretimi yapıldığı görülmektedir. Dünya domates üretiminde kıtaların paylarına bakıldığında Asya %56,7, Amerika %15, Avrupa %12,8 ve Afrika %11,1’lik paya sahiptir (FAO 2016). Bu durum domatesin tüm dünya pazarlarına sunulabilecek bir ürün olduğunu da göstermektedir. Domatesin farklı değerlendirme şekillerinin olması da talebin yüksek olmasını sağlamaktadır. Domates, sofralık olarak tüketimin yanında pişirilerek, dondurularak, kurutularak; domates suyu, turşu, konserve, salça, ketçap ve sos gibi farklı ürünlere işlenerek de tüketilmektedir.

Türkiye 8.170.000 ton sofralık ve 4. 445.000 ton salçalık olmak üzere 12.615.000 ton domates üretimiyle dünya genelinde yaklaşık %8‘lik bir paya sahiptir (TÜİK 2016). Bu veriler, sebze tarımında en önemli türlerin başında domatesin olduğunu göstermektedir. Domates, ülkemizin sebze üretiminde en fazla üretilen ve tüketilen sebze türüdür. Örtü altı üretiminde de en çok üretilen bir tür olmasıyla birlikte yıl boyunca tüketicilere taze ürün olarak sunulabilmektedir.

Bu çalışmada, yıl boyu ve yaygın tüketimi olan domatesin, hasat ve hasat sonrasındaki kalitesi ile ürün kayıplarına etki yapan faktörleri ortaya koymak, aynı zamanda tüketiciye kaliteli ürün sunabilmek için yapılması gereken uygulamaları açıklamak amaçlanmıştır. Burada detaya girmenin nedeni, muhafazadaki başarının büyük ölçüde depoya getirilen ürünün geçirdiği aşamalara bağlı olmasıdır.

Kalite ve Kalite Üzerinde Etkili Olan Faktörler

Göreceli bir kavram olan kalite, genel olarak tüketici beğenilerinin karşılanmasıyla eş değer olarak görülmektedir. Domateste kalite (gözle yorumlanabilen) dış kalite ve (ağızda algılanabilen) iç kalite olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Bu iki özellik yönünden kaliteli domates tanımlanacak olursa renklenmesi iyi, kabuk üzerinde zayıf renklenen ve lekelenen alanları olmayan, sert yapılı, çeşidi temsil eden irilikte, besin içeriği ve tüketim kalitesi yüksek ürün demektir.

Ürün kalitesi, hasat sonrasındaki dayanımı belirleyen en önemli faktördür. Ancak, aynı bitki ve aynı hasat dönemlerinde alınan ürünlerde bile muhafaza ve raf ömrü konusunda farklı tepkiler olabilmektedir. Kaliteyi belirleyen en önemli faktör genetik yapı, yani çeşit özelliğidir. Bunun yanında hasat zamanı, hasat şekli, iklim ve toprak faktörleri, yetiştirme tekniği kapsamında yapılan uygulamalar ile hasat öncesindeki ve hasat sırasındaki hava koşulları da ürünün kalitesi üzerinde etkili olmaktadır.

Kalitenin temeli genetik yapıyla atılmaktadır. Daha sonra diğer faktörler etkili olmaktadır (Şekil 1). Bir ürüne hasattan sonra kalite katılması mümkün olamamaktadır. Bu nedenle, tüketiciye kaliteli ürün sunabilmenin en önemli aşamasını kaliteli ürün üretmek oluşturmaktadır. Kaliteli ve standart çeşitlerle üretime başlamak, kaliteye ulaşmanın en ucuz en kolay ve en etkin yoludur. Yetiştirilecek çeşidin biyotik ve abiyotik stres faktörlerine (çevre koşullarına) dayanıklı olması yetiştiricilik sırasında çevre korunmasına da önemli katkılar sağlamaktadır.

Domateste Kalite Üzerine Etkili Olan Faktörler

• Pazarlama (Satış) Teknikleri
• Muhafaza
• Ambalajlama
• Hasat öncesi ve sırasındaki hava koşulları
• Hasat zamanı ve şekli
• Yetiştirme ortamının iklim ve toprak faktörleri
• Kültürel uygulamalar
• Genetik yapı (Çeşit)

Hasat Zamanı ve Şekli

Hasat, tarımsal faaaliyetler içinde hata yapıldığında sonuçlarının telafi edilemeyeceği çok önemli bir işlemdir. Çünkü, bitkiden koparılan bir meyvenin bitkiye tekrar takılması mümkün olamamaktadır. Bu yönüyle hasat, yetiştirme periyodundaki başarının ve kalitenin, hasat sonrasına aktarılmasını sağlayan bir uygulama olarak önem kazanmaktadır.

Domates, hasat sonrasında olgunlaşmaya devam edebilen (klimakterik gösteren) bir tür olduğundan hasadın, ürünün değerlendirme şekli, muhafaza durumu ve pazarın uzaklığına bağlı olarak yeşil, pembe veya kırmızı olum dönemlerinde yapılması mümkün olabilmektedir. Domates meyvelerinde stomalar bulunmadığından, gaz alışverişi büyük ölçüde sap çevresi ve sap çukurundan gerçekleşmektedir (Karaçalı, 2009). Bu nedenle, hasat sırasında çanak yaprakların meyve üzerinde kalması (solunumu yavaşlatma etkisiyle birlikte) hasat sonrasındaki muhafaza ve raf ömrünü uzatmada olumlu yönde önemli bir etki yapmaktadır.

Domates sert sağlam ve koruyucu bir kabuğa sahip olmadığından hasat sırasında kabuğun hiçbir şekilde zarar görmemesine ve meyvenin ezilmemesine dikkat edilmelidir. Aynı zamanda, hasat sırasında kullanılan kasa ve kapların, hasat edilen meyveye zarar vermeyecek şekilde yumuşak ve temiz olmasına; hasat kaplarının çok büyük ve derin olmamasına; doldurulan bu kapların yavaşça taşınmasına ve yavaşça boşaltılmasına dikkat edilmelidir.

Ambalajlama Teknikleri

Ambalaj, bir ürünü koruyan aynı zamanda tüketiciye sunulmasında çekicilik oluşturan önemli bir uygulamadır. Ambalaj materyali kadar ürünlerin ambalaj kaplarına yerleştirme şekilleri de ambalaj etkisi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Domates için, ağırlıklı olarak oluklu mukavva kartonlardan yapılan ambalajların kullanıldığı görülmektedir. Bu ambalajlar, hem iç hem de dış pazarlara domates sunumunda kullanılmaktadır. Yaygın olarak kullanılan diğer ambalajlar ise plastik kasalardır. Ambalaja yerleştirmede, ürünler sıravari veya diagonal şekillerde dizilmektedir. Sıravari sistemde, ikinci sıradaki ürünler birinci sıradaki ürünlerin tam üstlerine gelecek şekilde yerleştirildiğinden bu sistem, kabuk yapısı sağlam ve sıkı dokulu ürünler için tercih edilmelidir. Diagonal sistemde ise ikinci sıradaki ürünler birinci sıradaki ürünlerin ara yerlerine gelecek şekilde yerleştirildiğinden, bu sistem kabuk yapısı ince ve gevşek dokulu ürünler için tercih edilmelidir.

Domates için ideal olanı tek sıra olarak ambalaj kaplarına yerleştirilmeleridir. Bu yerleştirmede meyvelerin viyoller içinde olmaları da tercih edilmelidir. Ambalajda, çoklu sıra oluşturulduğunda diagonal dizilim tercih edilmelidir. Sıcak günlerde yapılan hasatlardan sonra sıravari olarak üst üste yerleştirme, ürünün soğumasını da geciktirerek zarar görme oranını arttırmaktadır. Diğer yandan salkım domateslerde salkım hâlindeki meyvelerin birbirini ezmeyecek şekilde salkımların ambalaj kaplarına uzunlamasına yerleştirilmelerine özen gösterilmelidir.

Muhafaza Teknikleri

Bitkisel kökenli tarımsal ürünlerde hasat sonrasında solunum ve yaşam devam etmektedir. Bu durum domates için de geçerlidir. Bitki üzerindeyken harcadıklarını bitkiden alabilen meyveler, hasat sonrasında bünyelerinde bulunan besinleri harcayarak yaşamaya devam etmektedir. Hasat sonrasında harcanan bu besin maddeleri yerine konamamakta, insan beslenmesinde de önemli olan bu maddelerin azalmasıyla birlikte kalitede düşmeler olmaktadır. Aynı zamanda ürünlerin hasat sonrasındaki ömürleri de azalmaktadır. Hasat edilen meyvelerin şoklanarak muhafazasında bu sorun ortadan kalkmaktadır. Ancak şoklanmış meyvelerin taze ürünler gibi sofralık kullanımları mümkün olamamaktadır.

Son yıllarda ulaşımdaki ve iletişimdeki gelişmelerle küçülen dünyada, her taraf bir pazar olarak görülmeye başlanmıştır. Bu pazarlara ulaşmada ve istenilen miktardaki ürünü hazırlamada soğukta muhafaza uygulamaları kaçınılmaz ve zorunlu hâle gelmiştir. Bu gelişmelere bağlı olarak dünya soğuk hava depo kapasitesi 552 milyon m3 e ulaşmıştır. Bu kapasitede Hindistan (133 milyon m3), ABD (114 milyon m3) ve Çin (76 milyon m3) ilk üç sırayı almaktadır. Türkiye ise, 7 milyon m3 lük bir kapasiteyle, aynı kapasiteye sahip İspanya ile birlikte 13. sırada yer almaktadır. Soğuk hava yatırımlarının yoğunlaştığı 17 ülkede toplam büyüme %5 iken, Türkiye, Hindistan, Peru ve Çin’de büyüme %10 olmuştur (Salin, 2014; Cantek, 2016).

Meyvelerin hasat sonrasındaki solumlarının yavaşlatılabildiği ölçüde pazarlanma ve muhafaza sürelerinin uzatılmasının mümkün olabilmektedir. Bu amaçla solunum hızı üzerine etkili olan faktörler araştırıldığında, sıcaklığın, etilenin ve O₂ – CO₂ konsantrasyonunun etkili olduğu belirlenmiştir. Yaş meyve – sebzelerin yüksek su içerikleri de dikkate alınarak muhafaza için önemli depo faktörleri sıcaklık, oransal nem, O₂ – CO₂ konsantrasyonu ve hava hareketi olarak belirlenmiştir (Tablo 1).

Tablo 1. Domates Muhafazasında Önemli Olan Depo Faktörleri

Geliştirilen muhafaza sistemleri ve uygulamalar bu dört önemli depo faktörü üzerinde yoğunlaşmıştır. Soğuk hava koşullarında muhafazada, solunumu yavaşlatmaya yönelik uygulamalarla muhafaza ve raf ömrü uzatılmaya çalışılmaktadır.

Domates Muhafaza Yöntemleri

• Soğuk hava depolarında muhafaza
• Kontrollü atmosferde muhafaza
• MAP ile muhafaza
  • Aktif MAP
  • Pasif MAP

Domatesin muhafaza istekleri ve muhafaza süreleri Çizelge 1‘de gösterildiği gibi olgunluk düzeylerine ve çeşitlere göre değişmektedir (Karaçalı, 2009). Çizelgede verilen değerler genel değerler olup çeşitlere ve araştırmacılara göre de farklı bildirimler de bulunmaktadır.

Tablo 2. Domates Muhafazasında Depo İstekleri ve Muhafaza Süreleri

Domatesin kontrollü atmosferde muhafazasında genel olarak %3 CO₂ + %4 O₂ konsantrasyonunun uygulanması önerilmektedir (Karaçalı, 2009). Soğukta muhafaza sırasında atmofer bileşimini değiştirerek ürünleri muhafaza etmenin en basit yolu, modifiye atmosferde (diğer bir ifadeyle özel plastik torbalarda) muhafazadır. Bu sistemde ürünler, gaz geçirgenliğine sahip özel plastik torbalar içine yerleştirilerek soğuk hava depolarında muhafazaya alınmaktadır.

Modifiye atmosfer, ürün etrafında normal atmosferden farklı bir atmosfer bileşimi için ortamdan gaz alınması veya eklenmesi anlamına gelmektedir. Modifiye atmosfer ambalaj (MAP) uygulamalarında ₂ konsantrasyonu azaltılarak ve CO₂ konsantrasyonu yükseltilerek solunumun yavaşlatılması amaçlanmaktadır.

Yaş meyve ve sebzeler, hasattan sonra devam eden solunumlarından dolayı (solunum hızlarına bağlı olarak değişen miktarlarda), ortama oksijen, karbondioksit, etilen, solfidrik asit ve amonyumlar gibi gazlar bırakmaktadır. Bu konuda MAP uygulamalarının en önemli yararları, metabolizmanın yavaşlatılarak yaşlanmanın geciktirilmesi, etilene duyarlılığın azaltılması ve fizyolojik bozulmalar ile hastalık ve zararlıların önlenmesi olarak sıralanabilir. MAP aktif veya pasif olmak üzere iki şekilde uygulanmaktadır. Aktif MAP ambalajlarda ambalaj (MAP) içindeki atmosfer bileşimi aktif olarak ayarlanmaktadır. Bunun için önce ambalaj içinden hava çekilmekte, daha sonra istenen gaz karışımı ambalaj içine verilmektedir (Karaçalı, 2009; Özcan 2015).

Aktif MAP torbaları, ön soğutması yapılıp içerisine konulan yaş meyve ve sebzelerin ürettikleri gazları, özellikle etileni, solfidrik asidi, amonyumları ve bunların türevi olan alkolleri emerek dış ortama atabilmektedir. Böylece MAP iç ortamında, %3-5 oranında O₂ ve %10-12 oranında CO₂ düzeylerine ulaşılabilmektedir. MAP içerisinde belirtilen konsantrasyonların oluşmasıyla, iç ortamda bakteri hareketi son bulmakta ve ambalaj içerisinde oluşan alkollerin dış ortama atılmasıyla da funguslar için yaşam ortamı kalmamaktadır. Son yıllarda bu amaca yönelik “akıllı naylon poşetler” adı altında çeşitli plastik torbaların üretildiği ve pazarlandığı görülmektedir.

Pasif MAP ambalajda, istenen gaz bileşimi ürün tarafından sağlanmaktadır. Kullanılan filmin gaz geçirgenliğine ve ürünün solunum hızına bağlı olarak ambalaj içinde O₂ oranı azalmakta ve CO₂ oranı yükselmektedir. Ancak, gaz konsantrasyonundaki değişim belli bir zamanda gerçekleşebilmektedir. Sonuçta, ambalaj içindeki ürünün metabolizması yavaşlayarak olgunlaşma ve yaşlanma olayları gecikmektedir. Ayrıca, bu şekilde kapalı bir ortamda sağlanan yüksek oransal nem, ürünün su ve ağırlık kayıplarını azaltarak turgoritenin ve kalitenin korunmasında etkili olmaktadır (Karaçalı, 2009; Özcan 2015).

Aktif veya pasif MAP kullanımında istenilen amaca ulaşabilmek için dikkat edilmesi gereken önemli konular bulunmaktadır. Bu nedenle, domateslerde MAP uygulaması için yapılması gerekenler aşağıda sırasıyla verilmiştir (Özcan 2015);

• Domatesler, öncelikle tekniğine uygun hasat yapılmalıdır. Hasat sırasında ve sonrasında zarar görmeyen meyveler ambalaj içine alınmalıdır. Zarar gören meyveler ıskartaya ayrılmalı ve ambalaj içine konulmamalıdır.
• Domatesler, kendi yapılarına uygun ambalajlara konulduktan sonra ambalajın ağzı açık olarak ön soğutmaya (yaklaşık 6-10 saat) alınmalı veya bahçe kasalarıyla ön soğutma yapıldıktan sonar meyveler ambalaj kaplarına yerleştirilmelidir.
• Ön soğutması yapılan ürünlerin bulunduğu MAP torbalarının ağzı, hava almayacak şekilde kapatılmalıdır.
• Aktif MAP uygulamalarında gaz konsantrasyonu ayarlanmalıdır.
• Ağzı kapatılmış MAP ambalajlı domatesler, uygun soğuk depo koşullarında muhafazaya alınmalıdır.

Domateslerde soğukta muhafaza, kontrollü atmosferde muhafaza ve MAP ambalajda muhafazanın birlikte denendiği bir çalışmada, kontrollü atmosfer ve MAP’ın, muhafaza sürecinde olgunluğu yavaşlatarak soğukta muhafazaya göre muhafaza süre ve kalitesini arttırdığı görülmüştür. Kontrollü atmosferde muhafaza ile meyvenin özellikleri korunarak domatesin 90 gün muhafaza edilebileceği de ortaya konulmuştur (Majidi ve ark., 2014) Domates muhafazasında depo havasına ozon uygulamalarının yapılması, meyvelerin solunumunu yavaşlatarak ve etilen üretimini azaltarak muhafaza süresini uzamasını sağlamakta aynı zamanda küflenme ve bozulmaları engellemekte veya geciktirmektedir. Domateslerin hasattan sonra ozonlu suyla yıkanmaları da hasat sonrasındaki ömrün (muhafaza ve raf ömrünün) uzamasına katkı sağlamaktadır.

Domateslerde muhafaza koşulları kadar özellikle uluslararası pazara sunulan ürünler için taşıma koşulları da büyük önem taşımaktadır. Domatesler için taşıma sıcaklığının 7-8oC olması, taşıma süresinin en fazla 5-7 gün olması ve bu süreçte ürün çevresindeki hava oransal neminin de %90-95 dolayında olması önerilmektedir (Türk, 2005).

Olgunlaştırma Teknikleri

Domates, klimakterik gösteren bir meyve olduğundan hasat sonrasında yeme olumuna getirilebilmesi (yani olgunlaştırılabilmesi) mümkün olabilmektedir. Bu amaçla etilen uygulamaları yapılmaktadır. Hasat olumunda toplanmış meyveler bir odaya alınıp bir gün süreyle etilen uygulandığında olgunluğun başlaması sağlanabilmektedir. Uygulama dozuna göre olgunlaşma birkaç gün içinde tamamlanmaktadır. Domates için olgunluk durumuna göre değişmekle birlikte genel olarak 13-22oC sıcaklık ve %85-90 oransal nem koşullarında bir gün süreyle 700 ppm etilen uygulaması önerilmektedir (Karaçalı, 2009). Etilen, kontak bir etki yaparak meyve bünyesindeki etilen üretimini uyartmakta ve olgunlaşmanın başlaması sağlamaktadır.

Klimakterik gösteren meyvelerde etilen etkisi, reaksiyonları geri dönüşümsüz olarak arttırdığından olgunlaşması istenmeyen meyvelerin etilenle temastan uzak tutulmaları gerekmektedir. Etilen düzeyi, meyvelerin olgunluk düzeyine göre de değişmekte olup olgun meyveler, yarı olgunlara göre daha fazla etilen içermektedir. Bu nedenle, muhafaza sırasında etilen etkileşiminin olmaması için ideal olarak olgun meyvelerle yarı olgun meyvelerin aynı odada muhafazaya alınmamaları gerekmektedir.

Kof Meyve Oluşumu ve Yumuşamanın Nedenleri

Meyve şekli ve iriliğinin oluşmasında iki aşama bulunmaktadır. Bunlar, meyve tutum dönemi içinde gerçekleşen hücre bölünmesi ve daha sonra hasada kadar devam eden hücre genişlemesi dönemleridir. Domateste hücre bölünmesi dönemi 7 gün sürmektedir.

Hücre bölünmesi döneminde yaşanacak stresler, oluşan hücre sayısının normalden az olmasına neden olmaktadır. Bu durum, daha sonraki hücre genişlemesi aşamasında her bir hücre maksimum hacime ulaştırılarak meyve iriliği arttırılsa bile, bu artış yoğunlukla değil su ile kazanıldığından meyveler iri ancak gevşek dokulu ve daha hafif olmaktadır. Bu meyvelerin hasat sonrasındaki muhafaza ve raf ömürleri de daha kısa olmaktadır. Sıkı yapılı ve ağır meyvelerin alınabilmesi için domates gibi kademeli çiçek açan türlerde, bitkinin yetiştirme periyodu içinde hiçbir dönemde stresin yaşanmamasına özen gösterilmelidir (Karaçalı, 2009; Özcan 2015).

Domateste kof meyve oluşumunun nedenleri olarak aşırı sıcaklık dalgalanmaları, sıcaklıkların mevsim normallerinin altında olması, ışık yoğunluğunun istenilenden az olması, kuvvetli ve uzun süreli yağmurlar ile bitki beslemede yapılan hatalar (aşırı azotlu gübreleme ve potasyum yetersizliği) sıralanabilir.

Prof. Dr. Muharrem Özcan
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü – Samsun
muozcan@omu.edu.tr

Kaynaklar

Anonim, 2016. Dünya Nüfusu ve Gıda Verileri. http://www.worldometers.info/tr/ Erişim tarihi: 02.02.2016.
Bhattarai, D., R., Gautam, D., M., 2006. Effect of Harvesting Method and Calcium on Post Harvest Physiology of Tomato. Nepal Agric. Res. J. Vol. 7: 37-41.
Cantek, 2016. Dünya Soğuk Hava Depo Kapasitesi. CANTEK GROUP Şubat Bülteni 2016/3.
FAO, 2016. FAOSTAT Crops Production. http://faostat3.fao.org/download/Q/QC/E. Erişim tarihi: 02.02.2016.
Karaçalı, İ., 2009. Bahçe Ürünlerinin Muhafazası ve Pazarlanması, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No.: 494 İzmir. 486s.
Majidi, H., Minaei, S., Almassi, M., Mostofi, Y., 2014. Tomato Quality in Controlled Atmosphere Storage, Modified Atmosphere Packaging and Cold Storage. J Food Sci Technol. 51(9):2155-2161.
Özcan, M., 2014. Meyvelerde Derim, Muhafaza ve Pazarlama, Genel Meyvecilik (Editörler; R., Gerçekçioğlu, Ş., Bilgener, A., Soylu) Geliştirilmiş 4. Basım, Nobel Yayınları Yayın No.: 351. Fen Bilimleri: 26. 463-492s.
Özcan, M., 2015. Ürün Muhafazası ve Pazarlama Ders Notları, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Samsun. Basılmamış.
Salin, V., 2014. Capacity and Growth of Refrigerated Warehousing by Country. IARW Global Cold Storage Capacity Report. International Association of Refrigerated Warehouses.
TÜİK, 2016. Bitkisel Üretim İstatistikleri. https://biruni.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul. Erişim tarihi: 02.02.2016.
Türk, R., 2005. Taze Meyve ve Sebzelerin Taşıma Koşulları. Soğuk Zincir ve Lojistik 1(1):10-13.
İkincil Kaynak – www.turktob.org.tr

The post Domates Muhafaza Yöntemleri first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.

Gelişmekte olan ülkelerde tüketilen gıdaların yaklaşık% 30’u bozulabilir. Hasat sonrası kayıpları en aza indirmek için soğuk depolama tesisleri çok önemlidir. Bununla birlikte, hasat sonrası döngünün her aşamasında kayıplar meydana gelir ve bu nedenle soğuk depolar hasat sonrası bozulmayı önlemek için bağımsız çözümler olarak kabul edilemez, ancak tarladan çatala soğuk zincir ağına entegre edilmesi gereken en önemli bileşendir diyebiliriz.
Hasat sonrası döngüsündeki farklı aşamalar şu şekilde özetlenebilir.

• Ön soğutma
• Nakliye ve paketleme
• Soğuk depo
• Pazarda sergilemek

Bu farklı aşamalar sırasında, sadece sıcaklık kontrolü değil, aynı zamanda elleçleme, temizlik, tasnif ve yeterli paketleme gibi ürünlerin doğru ve minimum kullanımı çok önemlidir.

Ek olarak, sosyoekonomik faktörler hasat sonrası kayıp sorununa katkıda bulunur: pazarlama sistemlerinin olmaması, ulaşım olanakları ve piyasa bilgileri, önemli önleyici faktörlerdir. Ayrıca, genellikle tüketiciler için fiyatları düşük tutmak veya çiftçiler için belirli bir minimum fiyat sağlamak amacıyla yapılan hükümet düzenlemeleri, yüksek kaliteli ürünlerin üretimini teşvik etmek konusunda ters düşebilir. Çoğu zaman, toplama araçları, kaplar, temizlik, paketleme ve soğutma ekipmanı gibi gerekli ekipman mevcut değildir. Ayrıca, örneğin hasat sırasında, örneğin çiftçilerin ve ürünü taşıyan diğer aktörlerin hasat sonrası elleçlenmesi ve pazarlanması hakkındaki bilgiler, genellikle sınırlıdır.

Bütün bunların yanı sıra ürünlerin depolanma esnasında uygulanan sıcaklık ve nem oranları da kayıpların önüne geçilmesinde ve soğuk zincirin kırılmamasından en önemli faktördür. Aşağıda meyve ve sebzelerin saklama değerleri sıcaklık ve nem açıdan incelenip tablo şeklinde verilmiştir.

The post Meyve ve Sebzelerin Saklanma Değerleri Tablosu first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.

Evaporatörün çalışma prensibi, üzerindeki ortamdan daha düşük ısı enerjisini fanları vasıtasıyla soğuk deponun içine aktarmasıdır. Bu soğukluk ürüne havadan konveksiyon yoluyla transfer edilir. Bu nedenle hava sirkülasyonu çok önemlidir. Evaporatör seçimi ve yerleşimi bu hava sirkülasyonunu en iyi gerçekleştirilecek şekilde tasarlanmalıdır. Yeterli kapasiteye sahip olmayan bütün evaporatörler soğuk odanın içindeki rutubeti negatif yönde etkilerler, yani soğuk depoyu kuruturlar. Ortaya çıkan bu olumsuz durum, defrostun negatif etkisiyle de büyür. Her defrostta drenaj hattından dışarıya atılan defrost suyu aslında odadan çekilen, ortama da üründen geçen rutubettir. Bu nedenle defrosttan çıkan her su miktarı, ürünümüzden kaybolan ağırlık miktarına eşit olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Taze olarak saklanan bütün ürünlerde olduğu gibi elma saklanan depolarda da ideal nispi nem düzeyi %85-90 seviyesinde olmalıdır.

Evaporatör Dizaynının En Kritik Noktası: ΔT (dT)

Evaporatöre giren hava sıcaklığı ile, evaporatör içindeki buharlaşma sıcaklığı arasındaki farka, ΔT (Delta T) denir. İdeal Delta T’nin sağlanabilmesi için soğutucu büyüklüğünün (soğutma kapasitesi Watt olarak) doğru belirlenmesi ve bu büyüklüğe uygun batarya yüzeyi ve lamel aralığının dizaynı şarttır. Aşağıdaki şekilde anlatıldığı gibi; belirli sabit koşullarda ΔT: 5’te %95 ortam nemi sağlanırken, eğer ΔT’yi 10’a çıkardığımız zaman ortam nemi otomatikman %68’e düşürmüş olmaktadır. Bu da ΔT’nin ne kadar önemli olduğunun göstergesidir. Elma için tavsiye edilen ideal Delta T; 5’tir.Yeterli büyüklükte seçilmeyen soğutucularda ideal ΔT (Delta T)’yi yakalamak olası değildir. Bu nedenle küçük seçilen evaporatörlerde ΔT (Delta T) kontrolsüz bir şekilde büyüyecek ve istenilen rutubet ortamını yakalamak mümkün olmayacaktır. Rutubetin düşük olduğu depolarda ekstra rutubetlendirme araçlarıyla bu eksiklik giderilmeye çalışılır. Ancak elmanın bünyesinden dışarıya çıkan rutubet hiç bir zaman geri kazandırılamayacağı için ürün kalitesini ciddi anlamda olumsuz etkileyecektir.

Soğuk Depolarda Soğutma Kapasitesi Tayini

Ürünleri uzun bir süre kaliteli olarak saklamak istiyorsak; ürünü hızlıca soğutmak yani ön soğutmanın yapılması, birinci kural olmalıdır. Soğutma sistemi olarak hangi sistemi tercih edersek edelim, soğutma kapasitesini doğru tayin edemez isek; depolanan ürünü kaliteli ve uzun süreli muhafaza etmek mümkün değildir. Böyle bir hal içinde ürünlerin homojen bir biçimde depoya getirip hızlı bir ön soğutmaya tabi tutamayacağımız içindir ki; özellikle taze ürün depolayan soğuk muhafaza tesislerinde soğutma kapasitelerinin tayini, depo ısı kazançlarının çok dikkatli bir şekilde hesaplanması gerekmektedir. Sonuç olarak; dikkatli bir soğutma yükü hesaplandıktan sonra; soğutma işlevini yerine getirecek olan kompresör kondansör-ekspansiyon valfleri ile evaporatör güçlerinin doğru belirlenmesi, kaliteli muhafazanın en önemli aşamalarıdır.

The post Soğuk Depolarda Evaporatör Dizaynı first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.



The post Nemlendirme Sorunları first appeared on Frigobien Endüstriyel Soğutma Sistemleri.